headeer-article

 

صاحبان ایده نیازمند حمایت

حمایت‌های لازم برای توسعه اقتصاد دانش‌بنیان از یک‌سو باید با بهبود محیط کسب‌وکار، شرایط فعالیت بنگاه‌ها را تسهیل کند و از سوی دیگر، توانمندی‌های فنی، مالی و مدیریتی بنگاه‌ها را تقویت کند تا بنگاه‌های دانش‌بنیان بتوانند نقشی موثرتر در تحقق اقتصاد دانش‌بنیان ایفا کنند. ازجمله اقداماتی که در کشور برای حمایت از بنگاه‌های دانش‌بنیان انجام شده، تصویب و اجرای «قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات» است. به موجب ماده 5 این قانون، «صندوق نوآوری و شکوفایی» با سرمایه اولیه 3هزار میلیارد تومان تشکیل شده است (که تاکنون کمتر از نیمی از سرمایه آن تامین شده است). این صندوق طبق اساسنامه خود، خدمات و تسهیلات مالی ارزان‌قیمت و نیز خدمات توانمندسازی به شرکت‌های دانش‌بنیان ارائه می‌کند. با گذشت حدود سه سال از اجرایی شدن این قانون، سهم شرکت‌های دانش‌بنیان از اقتصاد کشور همچنان ناچیز است. به نظر می‌رسد، این قانون به تنهایی امکان رفع چالش‌های ملی و بنگاهی پیش روی اقتصاد دانش‌بنیان را ندارد.

باشگاه مدیران دیدگاه‌های برخی مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان را درخصوص حمایت‌های مورد نیاز اقتصاد دانش‌بنیان پرسیده است. که به مرور منتشر می گردد.

صاحبان ایده نیازمند حمایت

محمدعلی زارع طزرجانی
مدیرعامل شرکت دانش بنیان شوکا ایرانیان

با توجه به رویکرد اقتصاد دانش‌بنیان، شرکت‌های دانش‌بنیان شرکت‌هایی هستند که در آنها از دانش برای ایجاد ارزش افزوده محسوس یا غیرمحسوس استفاده می‌شود، بنابراین یکی از مهمترین اهداف شکل‌گیری شرکت‌های دانش بنیان، تقویت دانش فنی تولید محصولات پیشرفته در داخل و با استفاده از نیروهای بومی کشور است. در این جهت و با توجه به رشد بسیار سریع شرکت‌های نوپا و تولیدی دانش بنیان در زمینه ایجاد محصولات جدید و توانمندسازی صنعت داخل، برنامه‌ریزی جدی‌تری از نظر حمایتی نیازمند توسعه و پیشرفت این شرکت‌ها است. در حال حاضر ایران یکی از کشو‌رهای مدعی در زمینه اقتصاد دانش‌بنیان با استفاده از الگوهای متفاوت اقتصادی است. در این راستا و با توجه به نیازهای اولیه، حمایت‌هایی پیش‌بینی و در اختیار صاحبان دانش فنی قرار داده شده است.

به مرور زمان و با رشد این شرکت‌ها وهمچنین افزایش تعداد آنها، به نظر می‌رسد که تغییرات اساسی‌تری باید در این حمایت‌ها به جهت هدفدار کردن فعالیت نهایی آنها ایجاد شود. در این زمینه سه دیدگاه ایده، تولید و فروش محصول به جهت تقویت شرکت‌های دانش بنیان پیشنهاد می‌شود. شرکت‌های نوپا: ابتدا شناسایی طرح‌های قابل سرمایه‌گذاری و سودآوردر قالب شرکت‌های نوپا که امکان رشد کافی را داشته باشند. در این میان گاها به‌دلیل کوچک بودن اشتغال یا طرح، که در مرحله اول تولید محصول دانش بنیان قرار دارد بعد از مدتی با توجه به عدم حمایت به کلی محو می‌شود و یک ایده بسیار کارآمد و حتی درآمدزا از چرخه فعالیت باز می‌ایستد. بنابراین حمایت از این شرکت‌ها یا طرح‌ها هرچند محصولی را به فروش نگذاشته باشند می‌تواند از سرخوردگی بسیاری از طرح‌ها جلوگیری کند.

بنابراین حمایت از شرکت‌های حال حاضر که به‌صورت نوپا هستند تا انتهای مسیر بسیار مهم‌تر از ایجاد شرکت‌های جدید است. یکی از مهم‌ترین این حمایت‌ها آموزش صاحبان طرح و ایده به جهت ایجاد پتانسیل‌های فروش در طرح و اید‌ه‌شان است. حمایت از تولید محصول: صاحبان ایده‌های دانش بنیان و مدیران شرکت‌های دانش بنیان عمدتا به‌دلیل جدید بودن طرح‌های خود و همچنین ابتکاری بودن آنها مشکلات عدیده‌ای را هنگام تولید محصول دارند. از جمله آنها عدم رعایت قوانین مالکیت فکری توسط پرسنل شاغل در شرکت‌های دانش بنیان که منجر به خروج اطلاعات شده و آینده طرح تجاری شده را به خطر می‌اندازد. در این راستا حمایت سازمان تامین اجتماعی در جذب نیروهای شاغل و ضمانت اجرایی می‌تواند بسیار موثر باشد.در حال حاضر معافیت مالیاتی تنها در زمینه مالیات بر درآمد اعمال می‌شود و در زمینه مالیات بر ارزش افزوده که گاه در بسیاری از موارد از نظر خریدار یک مانع جهت انعقاد قرارداد رسمی یاد می‌شود، هیچ اقدامی به صورت عملی صورت نگرفته است.

بنابراین انتظار می‌رود شرکت‌های دانش بنیان در زمینه فروش و همچنین خرید لوازم مصرفی داخلی یا خارجی دارای معافیت کامل بوده تا بتوانند هرچه بهتر محصول خود را به‌فروش برسانند. حمایت از فروش محصول: یکی از مهم‌ترین اقداماتی که می‌تواند در جهت کمک به فروش هرچه بیشتر محصول دانش‌بنیان داشته باشد، حمایت بخش‌های مهم دولتی به جهت کنترل ورود محصولات مشابه خارجی است. در این جهت چنانچه سیستمی وجود داشته باشد تا بتواند طرح‌ها را از نظر استانداردها و همچنین کیفیت مورد ارزیابی قرار دهد و نهایتا مجوزی را برای آن دسته از محصول با توجه به توان تولید شرکت و میزان مصرف داخلی صادر نماید، می‌تواند بسیار به رشد و ترقی شرکت‌های دانش‌بنیان کمک کند. «تولید یک محصول دانش‌بنیان موفق علاوه‌بر داشتن صاحبان ایده نیازمند صاحبان حمایت می‌باشد».

روزنامه دنیای اقتصاد